Komisja zatwierdza plan społeczno-klimatyczny Grecji o wartości 4,8 mld euro, który ma wesprzeć gosp

Komisja Europejska przyjęła dziś grecki plan społeczno-klimatyczny. Jest to piąty i największy krajowy plan przyjęty do tej pory w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego, w ramach którego dochody z uprawnień do emisji zostaną wykorzystane na przyspieszenie czystej transformacji i wsparcie konsumentów i przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji. Plan został opracowany przez władze greckie wraz z Komisją. Po ich wdrożeniu inwestycje i reformy wspierane w ramach greckiego planu społeczno-klimatycznego (2026–2032) przyczynią się do redukcji emisji do 811 000 ton ekwiwalentu CO2 rocznie do 2032 r. Plan uruchomi 4,77 mld euro do 2032 r., w tym 3,57 mld euro (75 proc.) z UE i 1,2 mld euro (25 proc.) z funduszy krajowych.

Komisja stwierdziła, że grecki plan społeczno-klimatyczny odpowiednio uwzględnia społeczne skutki rozszerzenia handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na budynki i transport drogowy w ramach nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS2).

Plan wesprze 460 000 gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji poprzez zmniejszenie ich zależności od paliw kopalnych poprzez wsparcie do 62 000 renowacji oraz instalację 200 000 pomp ciepła i słonecznych systemów podgrzewania wody. Plan rozszerzy również zasoby mieszkań socjalnych w kraju o 2800 nowych energooszczędnych jednostek społecznych. Kolejne 226 mln euro zostanie przeznaczone na renowację publicznych rezydencji studenckich, co poprawi dostęp 5930 studentów znajdujących się w trudnej sytuacji do szkolnictwa wyższego. Tymczasowy dodatek na ogrzewanie umożliwi również wsparcie do 800 000 gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji rocznie w celu pokrycia ich wydatków na ogrzewanie po wprowadzeniu ETS2.

300 000 użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji skorzysta ze wzmocnionego transportu publicznego dzięki ponad 200 nowym autobusom elektrycznym na obszarach miejskich o wysokim wskaźniku podatności na zagrożenia transportowe, 22 dodatkowym pociągom metra w Atenach, nowym usługom transportu na żądanie na obszarach oddalonych oraz infrastrukturze ładowania. System leasingu społecznego umożliwi również 15 000 gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, zależnych od samochodów, dostęp do pojazdów elektrycznych w przystępnej cenie miesięcznej, co przyspieszy przejście na mobilność bezemisyjną.

W planie priorytetowo traktuje się dostępność i inkluzywność, inwestując w ponad 12 000 urządzeń mobilnych, takich jak elektryczne wózki inwalidzkie i skutery, nową specjalną usługę transportu szkolnego dla uczniów z niepełnosprawnościami oraz modernizację dostępności do 33 stacji kolejowych i 85 stacji metra.

Ponadto plan wspiera 28 000 mikroprzedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji w przechodzeniu na czystsze budynki i rozwiązania w zakresie mobilności, przeznaczając 820 mln euro na zmniejszenie kosztów energii i transportu poprzez ukierunkowane modernizacje budynków pod kątem efektywności energetycznej i dotacje.

Grecja będzie mogła zwrócić się do Komisji o pierwszą płatność po rozpoczęciu realizacji i osiągnięciu kamieni milowych.

Kontekst

Społeczny Fundusz Klimatyczny ma na celu wspieranie środków i inwestycji w efektywność energetyczną, renowację budynków, czyste ogrzewanie i chłodzenie oraz integrację energii ze źródeł odnawialnych, a także w bezemisyjną mobilność i transport. Oczekuje się, że w latach 2026–2032 fundusz uruchomi co najmniej 86,7 mld euro w całej UE, łącząc dochody z nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do spalania paliw w budynkach, transporcie drogowym i sektorach dodatkowych (ETS2) z wkładami własnymi państw członkowskich.

Komisja ściśle współpracuje ze wszystkimi państwami członkowskimi nad ich planami społeczno-klimatycznymi i wzywa do ich szybkiego przedłożenia. Dotychczas dziesięć państw członkowskich (Szwecja, Litwa, Łotwa, Malta, Niderlandy, Grecja, Chorwacja, Słowenia, Włochy i Luksemburg) formalnie przedłożyło swoje plany Komisji do zatwierdzenia. Pierwszy plan został przyjęty przez Szwecję, a następnie przez Litwę, Łotwę, Maltę i obecnie Grecję. Większość pozostałych państw członkowskich udostępniła projekty wersji. Komisja przedstawiła specjalne wytyczne, aby pomóc im we wdrażaniu Społecznego Funduszu Klimatycznego i sfinalizowaniu ich planów.