Komisja przedstawia ramy odporności na zmianę klimatu na rzecz lepiej przygotowanej i chronionej Eur

Komisja Europejska przedstawiła dziś unijne ramy odporności na zmianę klimatu, aby wzmocnić zdolność Europy do przewidywania zagrożeń klimatycznych, przygotowania się na nie i zarządzania nimi. Tego lata przedłużające się fale upałów i susze spowodowały niebezpieczne pożary i doprowadziły niektóre z największych rzek w Europie do historycznie niskiego poziomu wody. Podobnie w ostatnich latach mieliśmy do czynienia z niszczycielskimi powodziami. Uwypukliło to poważne konsekwencje, jakie zmiana klimatu może mieć dla obywateli, przedsiębiorstw i infrastruktury.

75% Europejczyków mieszka w miastach i na obszarach miejskich. Odczuwają skutki zmiany klimatu z pierwszej ręki. Budowanie odporności na zmianę klimatu jest zatem strategiczną inwestycją w konkurencyjność, bezpieczeństwo, zdrowie i dobrobyt Europy. Ekonomiczne argumenty przemawiające za podjęciem działań są przekonujące. Szacowane straty gospodarcze wynikające ze szkód klimatycznych w latach 2022–2025 wyniosły około 200 mld euro, czyli 50 mld euro rocznie.

Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen powiedziała: „Europa ociepla się dwukrotnie szybciej niż świat. Aby stać się prawdziwie odpornymi na zmianę klimatu, musimy się dostosować i uczyć po drodze. Przedstawiamy dziś europejskie podejście do zagrożeń klimatycznych - przewidywanie, przygotowanie się i zarządzanie. Zapewniamy uwzględnienie odporności na zmianę klimatu w politykach na całym kontynencie, wspierając inwestycje, innowacje i długoterminowy wzrost gospodarczy.

W komunikacie ramowym zaproponowano zmianę systemową: uwzględnienie odporności na zmianę klimatu we wszystkich głównych obszarach polityki, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Zapewnia on władzom lokalnym i regionalnym wsparcie w dostosowaniu się poprzez projekty pilotażowe i usługi doradcze.

W komunikacie podkreślono również kluczową rolę przedsiębiorstw w zwiększaniu skali europejskiego przemysłu odporności. Oczekuje się, że dostosowanie europejskiej infrastruktury i gospodarki do przyszłych warunków klimatycznych będzie wymagało inwestycji w wysokości około 70 mld EUR rocznie. Szacowany zwrot z inwestycji w przystosowanie się do zmiany klimatu może jednak osiągnąć ponad 10-krotność ich wartości pod względem unikniętych strat i szkód. Przewiduje się, że światowy rynek rozwiązań w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu zwiększy się czterokrotnie do 3,5 bln EUR do 2050 r., co stanowi dla europejskich przedsiębiorstw istotną szansę na innowacje, rozwój i stanie się liderem technologicznym w zakresie rozwiązań w zakresie odporności na zmianę klimatu.

Proponowane prawo o odporności na zmianę klimatu zapewnia wspólną trajektorię odniesienia dla globalnego ocieplenia. Obecne dowody naukowe wskazują, że świat znajduje się na drodze do ocieplenia o 1,5 °C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej do 2030 r., o 2 °C do 2050 r. i o 3 °C do 2100 r. Trajektoria ta zapewnia wspólne założenie bazowe, na podstawie którego państwa członkowskie mogą oceniać przyszłe ryzyko klimatyczne przy podejmowaniu decyzji.

Prawo o odporności na zmianę klimatu zapewni większą skuteczność i zmniejszy obciążenia administracyjne państw członkowskich. Krajowe obowiązki i instrumenty w zakresie planowania zostały uproszczone poprzez wprowadzenie jednego krajowego planu strategicznego. Ulepszone i bardziej regularne oceny ryzyka klimatycznego zapewnią również spójność i porównywalność ocen unijnych i krajowych.

Ramy te zapewniają organom publicznym, przedsiębiorstwom i społecznościom praktyczne narzędzia pomagające im radzić sobie z zagrożeniami klimatycznymi. Europejska platforma internetowa na rzecz odporności na zmianę klimatu będzie obejmować następujące nowe narzędzia: Europejski przeglądarka klimatu, opracowana przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF), która zapewni interaktywną mapę przewidywanych zagrożeń klimatycznych na całym kontynencie. Nawigator narzędzi odporności na zmianę klimatu, opracowany przez Europejską Agencję Środowiska (EEA), pomaga użytkownikom znaleźć odpowiednie narzędzia odporności na zmianę klimatu na podstawie ich lokalizacji, sektora i konkretnych zagrożeń, na jakie są narażeni. Solutions Explorer prezentuje praktyczne rozwiązania w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu opracowane i przetestowane w ramach misji UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu.

Kolejne kroki

Komisja niezwłocznie rozpocznie wdrażanie ram. Jak zapowiedziała przewodnicząca Ursula von der Leyen w orędziu o stanie Unii , Komisja jeszcze bardziej wzmocni zdolność Europy do przygotowania się na ekstremalne zjawiska klimatyczne i reagowania na nie za pomocą europejskiego planu dotyczącego fal upałów, sojuszu na rzecz ubezpieczeń klimatycznych i europejskiej inicjatywy na rzecz wody. Zainicjuje również grupę doradczą PreparEU ds. gotowości na wypadek klęsk żywiołowych oraz inicjatywę mającą na celu wskazanie 100 europejskich terytoriów najbardziej narażonych na zmianę klimatu. Inicjatywy te są obecnie opracowywane przez Komisję i zostaną przedstawione oddzielnie. W 2028 r. Komisja zaproponuje również strategiczny plan UE w zakresie odporności na zmianę klimatu, aby zapewnić wczesne i zdecydowane działania na szczeblu UE.