Komisja podejmuje działania mające na celu promowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym

Aby zabezpieczyć prawo do równowagi między pracą a życiem prywatnym we wszystkich państwach członkowskich, dzisiaj Komisja Europejska zdecydowała o kontynuowaniu procedur naruszeniowych przeciwko Belgii, Czechom, Irlandii, Grecji, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Cyprowi, Luksemburgowi, Austrii i Słowenii, wysyłając im uzasadnioną opinię za niedostateczne powiadomienie o krajowych środkach pełnego wdrożenia unijnych przepisów dotyczących praw w zakresie równowagi między pracą a życiem prywatnym dla rodziców i opiekunów.

Nowe prawa dla rodziców i opiekunów w UE

Dyrektywa o równowadze między pracą a życiem prywatnym jest przełomowa dla pracujących rodziców i opiekunów. Ułatwia pogodzenie życia rodzinnego i kariery zawodowej, ustanawiając minimalne standardy dotyczące uprawnień do urlopu, takich jak urlop ojcowski, rodzicielski i opiekuńczy. Przewiduje również prawo do ubiegania się o elastyczne warunki pracy dla rodziców i opiekunów. Nowe przepisy pomagają ludziom rozwijać swoją karierę i życie rodzinne, poprawiając jednocześnie ogólne samopoczucie. Ich celem jest poprawa równowagi między pracą a życiem prywatnym dla wszystkich oraz ułatwienie rodzicom i opiekunom zarządzania swoimi obowiązkami.

Dyrektywa przewiduje następujące prawa:

• Urlop ojcowski: Ojcowie mają prawo do co najmniej dziesięciu dni roboczych urlopu ojcowskiego w okresie wokół narodzin dziecka. Urlop ojcowski musi być wynagradzany przynajmniej na poziomie zasiłku chorobowego;
• Urlop rodzicielski: Każdy rodzic ma prawo do co najmniej czterech miesięcy urlopu rodzicielskiego, z czego dwa miesiące są płatne i nieprzenoszalne. Rodzice mogą ubiegać się o wzięcie urlopu w formie elastycznej, pełnoetatowej, niepełnoetatowej lub w segmentach;
• Urlop opiekuńczy: Wszyscy pracownicy zapewniający osobistą opiekę lub wsparcie dla krewnego lub osoby mieszkającej w tym samym gospodarstwie domowym mają prawo do co najmniej pięciu dni roboczych urlopu opiekuńczego rocznie;
• Elastyczne warunki pracy: Wszyscy pracujący rodzice dzieci do ośmiu lat oraz wszyscy opiekunowie mają prawo do ubiegania się o skrócony czas pracy, elastyczne godziny pracy oraz elastyczność w miejscu pracy.

Komisja wzywa państwa członkowskie do przestrzegania tych przepisów

Po przyjęciu Dyrektywy w 2019 roku, państwa członkowskie miały czas do 2 sierpnia 2022 roku na wdrożenie jej do krajowego ustawodawstwa. 21 września 2022 roku Komisja wysłała list z formalnym wezwaniem do 19 państw członkowskich za niewykonanie obowiązku komunikowania środków wdrażających tę Dyrektywę do prawa krajowego. Po analizie odpowiedzi Komisja stwierdziła, że Dyrektywa nie została jeszcze w pełni wdrożona w 11 państwach członkowskich, w związku z czym zdecydowała się na dalszy krok w procedurze naruszeniowej, wysyłając uzasadnioną opinię do Belgii, Czech, Irlandii, Grecji, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Cypru, Luksemburga, Austrii i Słowenii. Państwa te mają teraz dwa miesiące na podjęcie niezbędnych działań w celu dostosowania się do uzasadnionej opinii. W przeciwnym razie Komisja może zdecydować o skierowaniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Tło

UE wprowadziła szereg aktów prawnych ustanawiających minimalne prawa unijne dla obywateli w zakresie łączenia pracy z obowiązkami rodzinnymi.

Dyrektywa o równowadze między pracą a życiem prywatnym jest jednym z działań Planu Działań Europejskiego Filaru Praw Społecznych mającego na celu dalsze wdrażanie zasad w nim zawartych. Propozycja została przyjęta 13 czerwca 2019 roku, a państwa członkowskie miały trzy lata, do 2 sierpnia 2022 roku, na wdrożenie jej do prawa krajowego. Nowe przepisy uzupełniają prawa wynikające z Dyrektywy 92/85 dotyczącej pracownic w ciąży, zgodnie z którą kobiety mają prawo do minimum 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, z czego co najmniej dwa tygodnie są obowiązkowe. Urlop macierzyński jest wynagradzany przynajmniej na poziomie krajowego zasiłku chorobowego.

Dyrektywa współpracuje z Europejską Strategią Opieki, której celem jest zapewnienie wysokiej jakości, przystępnych cenowo i dostępnych usług opiekuńczych w całej Unii Europejskiej oraz poprawa sytuacji zarówno osób korzystających z opieki, jak i osób ją świadczących, profesjonalnie lub nieformalnie.