Prognoza gospodarcza na jesień 2024 r.: Stopniowe odbicie w niesprzyjających warunkach

Prognoza Jesienna Komisji Europejskiej przewiduje, że wzrost PKB w 2024 roku wyniesie 0,9% w UE i 0,8% w strefie euro. Aktywność gospodarcza ma przyspieszyć w 2025 roku do 1,5% w UE i 1,3% w strefie euro, a w 2026 roku odpowiednio do 1,8% i 1,6%. Inflacja zasadnicza w strefie euro spadnie w 2024 roku ponad dwukrotnie, z 5,4% w 2023 roku do 2,4%, a następnie będzie stopniowo malała do 2,1% w 2025 roku i 1,9% w 2026 roku. W UE proces dezinflacji będzie jeszcze bardziej widoczny: inflacja spadnie z 6,4% w 2023 roku do 2,6% w 2024 roku, a następnie do 2,4% w 2025 roku i 2,0% w 2026 roku.

Po wznowieniu wzrostu w pierwszym kwartale 2024 roku gospodarka UE rozwijała się w umiarkowanym, lecz stałym tempie w drugim i trzecim kwartale. Wzrost zatrudnienia i odbudowa realnych wynagrodzeń wspierały dochody gospodarstw domowych, jednak konsumpcja była ograniczona. Wysokie koszty życia i zwiększona niepewność skłaniały gospodarstwa domowe do oszczędzania większej części dochodów. Jednocześnie inwestycje rozczarowały, notując szeroko zakrojony spadek w większości państw członkowskich i kategorii aktywów w pierwszej połowie 2024 roku. Ograniczenia w konsumpcji wydają się jednak słabnąć. W miarę jak siła nabywcza wynagrodzeń stopniowo się odbudowuje, a stopy procentowe spadają, konsumpcja powinna rosnąć. Inwestycje mają się odbudować dzięki silnym bilansom korporacyjnym, poprawie zysków i lepszym warunkom kredytowym. Fundusze UE, w tym Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), także przyczynią się do wzrostu inwestycji publicznych. Ogólnie rzecz biorąc, to popyt krajowy ma napędzać wzrost gospodarczy w nadchodzących latach. W 2025 i 2026 roku oczekuje się, że eksport i import będą rosnąć w podobnym tempie, co oznacza neutralny wpływ handlu netto na wzrost.

Proces dezinflacji, który rozpoczął się pod koniec 2022 roku, jest kontynuowany mimo niewielkiego wzrostu inflacji w październiku, spowodowanego głównie cenami energii. Presja cenowa w sektorze usług pozostaje wysoka, ale ma się zmniejszać od początku 2025 roku, napędzana spowolnieniem wzrostu wynagrodzeń, wzrostem produktywności i efektami bazowymi. Oczekuje się, że inflacja w strefie euro osiągnie cel pod koniec 2025 roku, a w UE w 2026 roku.

Rynek pracy w UE utrzymał się dobrze w pierwszej połowie 2024 roku i pozostanie silny. Wzrost zatrudnienia w UE ma wynieść 0,8% w 2024 roku (0,9% w strefie euro) i spowolnić do 0,5% w 2026 roku (0,6% w strefie euro). W październiku stopa bezrobocia w UE osiągnęła nowy historyczny poziom 5,9%. W 2024 roku ma wynieść średnio 6,1% (6,5% w strefie euro), a w 2025 i 2026 roku spaść do 5,9% (6,3% w strefie euro).

W związku z działaniami wielu państw członkowskich zmierzającymi do obniżenia wskaźników zadłużenia, deficyt sektora finansów publicznych w UE ma spaść w 2024 roku o 0,4 p.p., do 3,1% PKB, a w 2025 roku do 3,0%. W 2026 roku pozytywne momentum gospodarcze ma obniżyć deficyt do 2,9%. W strefie euro deficyt spadnie z 3,0% w 2024 roku do 2,8% w 2026 roku.

Wskaźnik długu publicznego do PKB w UE wzrośnie jednak z 82,1% w 2023 roku do 83,4% w 2026 roku. W strefie euro dług wzrośnie z 88,9% PKB w 2023 roku do 90% w 2026 roku.

Niepewność i ryzyka dla prognoz wzrosły. Przedłużająca się agresja Rosji wobec Ukrainy oraz eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie zwiększają ryzyko geopolityczne i związane z bezpieczeństwem energetycznym. Kolejne kroki protekcjonistyczne ze strony partnerów handlowych mogą zakłócić globalny handel, obciążając otwartą gospodarkę UE.

Na froncie wewnętrznym niepewność polityczna oraz strukturalne wyzwania w sektorze przemysłowym mogą prowadzić do dalszej utraty konkurencyjności i osłabienia wzrostu oraz rynku pracy. Opóźnienia w realizacji RRF lub silniejsze niż przewidywano skutki konsolidacji fiskalnej mogą również osłabić odbudowę wzrostu. Niedawne powodzie w Hiszpanii pokazują dramatyczne konsekwencje coraz częstszych i rozległych klęsk żywiołowych dla środowiska, ludzi i gospodarki.