Budżet UE nadal pozwalał osiągnąć rezultaty i przezwyciężać kryzysy w 2024 r.

Zgodnie ze sprawozdaniem rocznym Komisji z zarządzania i wykonania budżet UE przyniósł wyniki w zakresie kluczowych priorytetów i reagowania na kryzysy w 2024 r. Do licznych osiągnięć związanych z wykorzystaniem budżetu w 2024 r. można zaliczyć wspieranie transformacji ekologicznej i cyfrowej, wkład we wzmacnianie zdolności obronnych UE, zapewnienie niezachwianego wsparcia dla Ukrainy i pomoc w reakcji na kryzys humanitarny na Bliskim Wschodzie. Osiągnięcie wielu z nich było możliwe dzięki historycznej śródokresowej rewizji długoterminowego budżetu UE w lutym 2024 r., która po raz pierwszy obejmowała zmianę pułapów wydatków. Opublikowane dziś sprawozdanie Komisji z pierwszego roku funkcjonowania Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) pokazuje ponadto wartość dodaną budżetu UE w promowaniu wzrostu gospodarczego i innowacji. Budżet UE przynosi dobre rezultaty w trudnych czasach Sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania pokazuje, że w ubiegłym roku fundusze UE nadal odgrywały kluczową rolę: około 32 proc. z łącznej kwoty budżetu UE i NextGenerationEU przeznaczono na wsparcie działań w dziedzinie klimatu, 7,6 proc. na wsparcie bioróżnorodności, 9,2 proc. na wsparcie transformacji cyfrowej, a około 19 proc. budżetu UE na promowanie równości płci; Polityka spójności w dalszym ciągu przyczyniała się do rozwoju regionalnego oraz badań naukowych i innowacji w całej Unii, a w jeszcze większym stopniu po przeglądzie śródokresowym polityki spójności. Ponadto w 2024 r. wspólna polityka rolna zapewniła wsparcie dla ludzi i promowała konkurencyjność, przyczyniając się do stabilizacji dochodów z działalności rolniczej oraz stworzenia około 200 tys. miejsc pracy. Największe środki przeznaczono na wsparcie młodych rolników. W samym 2024 r. w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy przyznano Ukrainie 4,77 mld EUR bezzwrotnego wsparcia oraz 13,1 mld EUR w formie pożyczek. NextGenerationEU w dalszym ciągu wspierało ożywienie gospodarcze i reformy we wszystkich państwach członkowskich. W ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności Komisja wypłaciła łącznie 85,3 mld euro, z czego 29,4 mld euro w postaci pożyczek pod warunkiem osiągnięcia kluczowych kamieni milowych i wartości docelowych. Wszystkie te osiągnięcia oraz dalsze informacje na temat programów finansowych UE przedstawiono w zestawieniach wyników programów. Obecny długoterminowy budżet szybko zbliża się jednak do granic określonych w komunikacie Komisji określającym drogę ku następnym wieloletnim ramom finansowym. Budżet UE musi sprostać wymaganiom jakie dyktuje zmieniający się świat, dlatego w najbliższych tygodniach Komisja przedstawi swoje wnioski dotyczące wieloletnich ram finansowych na okres po 2027 r. Budżet UE jest przejrzysty i dobrze chroniony Komisja przywiązuje dużą wagę do tego, aby pieniądze podatników były jak najlepiej wykorzystywane oraz aby były chronione przed błędnym wydatkowaniem, oszustwami i naruszeniami zasad praworządności. W tym celu Komisja dysponuje solidnymi narzędziami obejmującymi: odpowiednie i proporcjonalne środki zaproponowane przez Komisję w rozporządzeniu w sprawie warunkowości w przypadkach naruszeń praworządności w danym państwie członkowskim zagrażających interesom finansowym UE; solidne ramy kontroli wewnętrznej, opracowane w celu zapewnienia wystarczającej pewności co do celów Komisji, w tym skuteczności i wydajności operacji, wiarygodności sprawozdawczości i ochrony aktywów; wzmocnione od września 2024 r. rozporządzenie finansowe obejmujące usprawnienia dla beneficjentów finansowania unijnego, zapewniające gotowość do reagowania w przypadku kryzysu oraz lepszą ochronę i przejrzystość budżetu UE. Komisja wydaje również sprawozdanie roczne dotyczące STEP Równolegle ze sprawozdaniem rocznym z zarządzania i wykonania Komisja Europejska opublikowała swoje pierwsze sprawozdanie roczne dotyczące Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP). W pierwszym roku jej działania uruchomiono ponad 10 mld EUR z funduszy publicznych UE z przeznaczeniem na technologie cyfrowe i innowacje typu „deep tech”, a także czyste i zasobooszczędne technologie i biotechnologie. W szczególności zainwestowano 4,6 mld EUR w ramach pięciu funduszy, którymi zarządza Komisja (program „Horyzont Europa”, Fundusz Innowacyjny, Europejski Fundusz Obronny, program „Cyfrowa Europa” i Program UE dla zdrowia), a państwa członkowskie i regiony UE przeprogramowały 5,9 mld EUR ze swoich funduszy polityki spójności UE. Kwoty te będą zwiększane, aby przynieść korzyści MŚP, większym przedsiębiorstwom, jednostkom badawczym i przedsiębiorstwom typu start-up. Opierając się na tym niezwykle pozytywnym rozwoju sytuacji Komisja zaproponowała w kwietniu 2025 r. rozszerzenie STEP na technologie obronne. Niedługo rozpoczną się negocjacje w Parlamencie Europejskim i Radzie. Przebieg procedury Sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania jest narzędziem rozliczalności i komunikacji, za pośrednictwem którego Komisja bierze na siebie ogólną odpowiedzialność polityczną za zarządzanie budżetem UE, przedstawiając wyniki osiągnięte dzięki budżetowi UE i osiągnięcia w zakresie zarządzania finansami. Sprawozdanie jest publikowane w ramach zintegrowanego pakietu sprawozdawczości finansowej i sprawozdawczości w zakresie rozliczalności, który zawiera również sprawozdanie roczne z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium, sprawozdanie Komisji z audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2024 r., prognozę przepływu środków pieniężnych oraz skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe. Sprawozdanie stanowi wkład Komisji w procedurę udzielania absolutorium za 2024 r. Komisja Europejska ściśle współpracuje z państwami członkowskimi i innymi partnerami, dążąc do zapewnienia, aby budżet UE był wydatkowany w sposób efektywny, wolny od nadużyć finansowych i nieprawidłowości oraz zgodnie z celami polityki UE, oraz aby przynosił obywatelom korzyści i prowadził do osiągnięcia wymiernych rezultatów.