Europa przewodzi w mobilizacji 15,5 mld euro na czystą energię w Afryce

Dzięki trwającej rok kampanii, prowadzonej przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen i prezydenta Republiki Południowej Afryki Cyrila Ramaphosę, zmobilizowano inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych w Afryce w wysokości 15,5 mld euro, które mają wesprzeć przyszłość opartą na czystej energii na całym kontynencie, a także dodatkowe zobowiązania w zakresie wytwarzania czystej energii i dostępu gospodarstw domowych do energii elektrycznej.

Ponad 15,1 mld euro podjętych zobowiązań pochodzi z Unii Europejskiej. Wśród nich znajduje się wkład ponad 10 mld euro zadeklarowany przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen w imieniu Drużyny Europy, a także znaczne dodatkowe wkłady dwustronne ze strony europejskich instytucji finansowych, państw członkowskich i ich instytucji finansowania rozwoju, jak i szacowane uruchomione inwestycje prywatne.

Celem kampanii, zorganizowanej we współpracy z międzynarodową organizacją Global Citizen i przy wsparciu politycznym Międzynarodowej Agencji Energetycznej, było skierowanie inwestycji publicznych i prywatnych na wsparcie przejścia na czystą energię w Afryce, rozszerzenie dostępu do energii elektrycznej oraz promowanie zrównoważonego wzrostu gospodarczego Afryki i uprzemysłowienia opartego na zdekarbonizowanych technologiach. Kampania jest również krokiem w kierunku przyspieszenia przejścia z paliw kopalnych na czystą i zrównoważoną energię na całym świecie.

Przewodnicząca Ursula von der Leyen powiedziała: „Świat włączył się dziś w działania na rzecz Afryki. Zastrzyk 15,5 mld euro masowo przyspiesza przejście Afryki na czystą energię. Miliony osób uzyskają dostęp do energii elektrycznej; to rzeczywista siła, która odmieni życie rodzin, przedsiębiorstw, całych społeczności. Inwestycja ta generuje mnóstwo możliwości: dobrze prosperujące rynki, nowe miejsca pracy oraz niezawodną i czystą energię, która zaspokaja potrzeby partnerów na całym świecie. Prezydent Ramaphosa i ja z niecierpliwością oczekujemy na przyszłość opartą na czystej energii dla całego kontynentu. Przyszłość pod przywództwem Afryki, przy silnym poparciu jej przyjaciela i partnera – Europy”.

Pakiet Drużyny Europy zapowiedziany przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen obejmuje nowe projekty Global Gateway współfinansowane z wkładów Niemiec, Francji, Danii, Włoch, Niderlandów i Hiszpanii, a także Europejskiego Banku Inwestycyjnego (2,1 mld euro) i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (740 mln euro). Wkłady dwustronne o wartości ponad 5 mld euro wniosły ponadto Włochy (2,4 mld euro), Niemcy (ponad 2 mld euro), Niderlandy, w tym niderlandzki bank rozwoju (250 mln euro), Portugalia (113 mln euro), Dania (81 mln euro), Szwecja (44 mln euro), Austria (5 mln euro), Irlandia (5 mln euro), natomiast EBOR ogłosił oddzielną inwestycję dwustronną w wysokości ponad 600 mln euro.

W kontekście kampanii Afrykański Bank Rozwoju zobowiązał się do przeznaczenia na energię ze źródeł odnawialnych co najmniej 20 proc. 17. zasilenia Afrykańskiego Funduszu Rozwoju. Norwegia zobowiązała się przekazać około 53 mln euro w formie wkładu na rzecz Afrykańskiego Funduszu Rozwoju w latach 2026–2028.

W ramach kampanii zabezpieczono również dodatkowe zobowiązania, które wygenerują 26,8 GW energii odnawialnej i dostarczą energię ze źródeł odnawialnych do 17,5 mln gospodarstw domowych, obecnie bez stabilnego dostępu do nich.  

Z 10 mld euro wkładu zadeklarowanego przez Przewodniczącą Ursulę von der Leyen w imieniu Drużyny Europy 3,1 mld euro ogłoszono już przy okazji szczytu UE–RPA w marcu 2025 r., planu Matteiego dla Afryki i wydarzenia zorganizowanego w ramach strategii Global Gateway w czerwcu 2025 r., afrykańskiego szczytu klimatycznego oraz Zgromadzenia Ogólnego ONZ we wrześniu 2025 r. i Forum Global Gateway w październiku 2025 r. Przewodnicząca ogłosiła kolejny wkład 7 mld euro podczas końcowej konferencji darczyńców w Johannesburgu 21 listopada.

Wykaz projektów zawartych w dzisiejszym ogłoszeniu jest dostępny w internecie.

Oprócz zobowiązań podjętych w trakcie kampanii szereg podmiotów Drużyny Europy wyraziło zamiar zwiększenia inwestycji w energię ze źródeł odnawialnych do 2030 r. Kwota ta wynosi kolejne 4 mld euro.