Komisja przedstawia Program na rzecz konsumentów 2030

Komisja Europejska przyjęła Program na rzecz konsumentów 2030, tj. strategiczny plan polityki konsumenckiej UE na najbliższe pięć lat. Unijny jednolity rynek liczy 450 mln konsumentów, którzy generują ponad 51 proc. PKB UE za sprawą wydatków gospodarstw domowych. Konsumenci odgrywają więc zasadniczą rolę w napędzaniu naszej gospodarki. Najważniejsze cele działań przewidzianych w programie obejmują zwiększenie zaufania konsumenckiego, zapewnienie jasności prawa, wzmocnienie egzekwowania przepisów, ułatwienie procedur administracyjnych dla przedsiębiorstw, a także wspieranie ochrony konsumentów, promowanie konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej.

Choć ochrona konsumencka w Unii Europejskiej należy do jednej z najlepszych na świecie, konieczne jest dostosowanie unijnych ram, aby nadążyć za dynamiczną sytuacją, a mianowicie za rosnącymi kosztami utrzymania, zmieniającymi się praktykami rynkowymi, zwłaszcza w internecie, oraz gwałtownym wzrostem handlu elektronicznego. Solidna polityka konsumencka polega nie tylko na ochronie konsumentów, ale również na dbaniu o przedsiębiorstwa przestrzegające przepisów UE i na ich ochronie przed nieuczciwą konkurencją ze strony przedsiębiorców, którzy tych przepisów nie przestrzegają.

W Programie na rzecz konsumentów 2030 wprowadzono szereg nowych inicjatyw mających pomóc konsumentom i przedsiębiorstwom sprostać tym wyzwaniom. Wyznaczono cztery najważniejsze obszary:

• ukończenie tworzenia jednolitego rynku dla konsumentów: Plan działania na rzecz konsumentów na jednolitym rynku mający wyeliminować transgraniczne przeszkody dla konsumentów i zwiększyć możliwości dla przedsiębiorstw. Plan ten zakłada ocenę rozporządzenia w sprawie blokowania geograficznego pod kątem spełnienia wyznaczonego w tym rozporządzeniu celu, jakim jest wyeliminowanie nieuzasadnionego blokowania geograficznego i innych form dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, miejsce zamieszkania lub miejsce prowadzenia działalności. Ma on również zachęcić do mobilności, proponując szereg środków, które umożliwią konsumentom porównywanie taryf, wybieranie najlepszych opcji podróżowania lub rezerwowanie podróży. Komisja będzie również dążyć do zwiększenia dostępu do transgranicznych usług finansowych, na przykład do rachunków oszczędnościowo-inwestycyjnych w innym państwie członkowskim.
• Sprawiedliwość cyfrowa i ochrona konsumentów w internecie: w 2026 r. Komisja zaproponuje Akt w sprawie sprawiedliwości cyfrowej, aby wzmocnić ochronę konsumentów w środowisku cyfrowym przed praktykami, takimi jak zwodnicze interfejsy, uzależniające cechy projektowe lub nieuczciwa personalizacja wykorzystująca podatność konsumentów na zagrożenia. W akcie tym Komisja zwróci szczególną uwagę na ochronę dzieci w internecie, aby ograniczyć narażenie ich na szkodliwe praktyki i określone cechy produktów cyfrowych. Komisja uprości również przepisy dla przedsiębiorstw i przyjrzy się temu, w jaki sposób rozwiązania cyfrowe mogą zmniejszyć obciążenia administracyjne po stronie przedsiębiorstw i poprawić dostęp konsumentów do informacji. Ważnym obszarem prac będzie również wzmocnienie ochrony konsumentów przed oszustwami internetowymi.
• Promowanie zrównoważonej konsumpcji: Komisja będzie wspierać państwa członkowskie we wdrażaniu unijnych przepisów dotyczących produktów i konsumentów, które chronią konsumentów przed pseudoekologicznym marketingiem, promują szerszą ofertę zrównoważonych towarów oraz trwałość i możliwość naprawy produktów. Komisja będzie również wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym i współpracować z zainteresowanymi stronami, aby promować zwrot towarów, które nie są już wykorzystywane, wspierać rynki towarów używanych lub innowacyjne przedsiębiorstwa typu start-up działające według zasad gospodarki o obiegu zamkniętym.
• Skuteczne egzekwowanie praw konsumentów i możliwość dochodzenia roszczeń: gwałtowny wzrost handlu elektronicznego doprowadził do rosnącej sprzedaży niebezpiecznych lub niezgodnych z wymogami produktów pochodzących głównie z państw trzecich. Konsumenci spotykają się również z nieuczciwymi praktykami handlowymi w internecie stosowanymi przez przedsiębiorców nieprzestrzegających przepisów. W 2026 r. Komisja priorytetowo potraktuje przegląd rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, aby wzmocnić egzekwowanie przepisów, chronić konsumentów przed uczestnikami rynku nieprzestrzegającymi przepisów oraz chronić przedsiębiorstwa przestrzegające przepisów przed nieuczciwą konkurencją. W związku z tym Komisja oceni potrzebę centralizacji uprawnień wykonawczych w konkretnych przypadkach oraz sposoby dalszego usprawnienia koordynacji między organami krajowymi. Aby rozwiązać problem niezgodności produktów sprzedawanych na naszym rynku, Komisja zapewni skuteczne egzekwowanie rozporządzenia w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów i zaproponuje przegląd przepisów dotyczących nadzoru rynku. UE będzie również kontynuować bezpośrednią współpracę z państwami trzecimi, aby rozwiązać problem bezpieczeństwa produktów w kraju ich pochodzenia.

Realizacja programu będzie systematycznie omawiana na dorocznym szczycie konsumentów. Komisja będzie również zwoływać regularne fora ministerialne w sprawie ochrony konsumentów w celu zapewnienia wytycznych politycznych na wysokim szczeblu dotyczących realizacji programu.