Promowanie zrównoważonego wzrostu gospodarczego

Komisja Europejska przedstawiła dziś pakiet środków, aby uprościć przepisy dotyczące ochrony środowiska w dziedzinie emisji przemysłowych, gospodarki o obiegu zamkniętym, ocen wpływu na środowisko i danych geoprzestrzennych. Zmiany przyczynią się do zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw, przy jednoczesnym utrzymaniu ambitnych celów UE w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. Przyspieszą i usprawnią procesy wydawania pozwoleń w odniesieniu do wszystkich projektów, w szczególności w sektorach strategicznych, takich jak strategiczne projekty cyfrowe, projekty dotyczące surowców krytycznych i przystępne cenowo mieszkania, ułatwiając przejście na czystą i cyfrową gospodarkę w UE. Uproszczenie przepisów i zmniejszenie obciążeń administracyjnych ma rzeczywiście zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia tych celów środowiskowych i wzmocnienia konkurencyjności UE.

Oczekuje się, że dzięki temu wnioskowi przedsiębiorstwa zaoszczędzą około 1 mld euro rocznie, co oznacza, że roczne oszczędności administracyjne wynikające z pakietów zbiorczych i innych inicjatyw na rzecz uproszczenia, które Komisja już przedstawiła, wyniosą prawie 11 mld euro rocznie. Środki te przybliżają nas zatem do osiągnięcia ogólnego celu w wysokości 37,5 mld euro rocznych oszczędności kosztów administracyjnych do końca kadencji obecnej Komisji w 2029 r.

Inicjatywa ta jest częścią szerszych wysiłków zgodnych z Kompasem konkurencyjności dla UE. Przyczyni się ona do ograniczenia biurokracji i wspierania konkurencyjności i odporności UE, a jednocześnie będzie sprzyjać ekologicznemu wzrostowi gospodarczemu.  

Dzisiejszy pakiet uproszczeń składa się z sześciu wniosków ustawodawczych. Proponowane dziś uproszczenia obejmują ukierunkowane zmiany legislacyjne i odzwierciedlają wkład zainteresowanych stron w odpowiedzi na zaproszenie do zgłaszania uwag ogłoszone 22 lipca 2025 r. W ramach zaproszenia zebrano ponad 190 tys. odpowiedzi.

Komisja Europejska będzie nadal pracować nad uproszczeniem obowiązujących przepisów, wykraczając poza przedstawiony dzisiaj pakiet środków i opierając się na sugestiach otrzymanych w ramach zaproszenia do zgłaszania uwag.

Główne elementy wniosku

1.  Przyspieszenie ocen wpływu na środowisko na potrzeby wydawania zezwoleń

Promotorzy projektów skorzystają z uproszczonych i przyspieszonych procedur, w tym z punktów kompleksowej obsługi, cyfryzacji i szybszych procedur. Środki te przyspieszą realizację kluczowych projektów niezbędnych dla gospodarki UE. Ponadto wniosek zawiera zestaw narzędzi obejmujący dodatkowe środki przyspieszające dla strategicznych sektorów i projektów, które przyczyniają się do dekarbonizacji lub zasobooszczędności, w tym przystępnych cenowo mieszkań.

2. Uproszczone normy emisji przemysłowych dla przemysłu i rolników

Na mocy dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych przedsiębiorstwa będą miały większą elastyczność we wdrażaniu systemów zarządzania środowiskowego.

Na przykład wymóg uwzględnienia planów transformacji zostanie zniesiony. Operatorzy otrzymają więcej czasu na przygotowanie systemów zarządzania środowiskowego. Nie będzie potrzeby przeprowadzania niezależnych audytów tych systemów.

Rolnicy i podmioty sektora akwakultury będą zwolnieni z niektórych obowiązków sprawozdawczych, co zmniejszy obciążenie administracyjne. Ponadto obowiązki administracyjne związane z działalnością rolniczą zostaną uproszczone, ograniczone również zostanie powielanie działań w przypadku gospodarstw ekologicznych.

3.  Skuteczne rozwiązania cyfrowe w zakresie substancji niebezpiecznych w produktach

Koszt bazy danych substancji potencjalnie niebezpiecznych w produktach (SCIP) gromadzącej informacje o substancjach stwarzających zagrożenie znajdujących się w produktach był nieproporcjonalnie wysoki, a jej funkcje zostaną zastąpione bardziej skutecznymi rozwiązaniami cyfrowymi, takimi jak cyfrowy paszport produktu i wdrożenie pakietu „jedna substancja – jedna ocena”. Dlatego też Komisja proponuje zmianę dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, aby zamknąć bazę danych SCIP.

4.  Uproszczona rozszerzona odpowiedzialność producenta

Obecnie przepisy dotyczące baterii, opakowań, sprzętu elektronicznego, tworzyw sztucznych jednorazowego użytku i odpadów nakładają na przedsiębiorstwa z siedzibą w UE obowiązek wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela do wypełniania obowiązków związanych z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta. Przedsiębiorstwa muszą ustanowić ten system w każdym państwie członkowskim, w którym nie mają siedziby, a sprzedają produkty.  Obowiązek ten zostanie zawieszony w odniesieniu do producentów europejskich, trwają również prace nad dalszym usprawnianiem systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta na podstawie aktu w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym. Zmniejszy to koszty prowadzenia działalności gospodarczej w UE.

5.  Ułatwiony dostęp do danych geoprzestrzennych

Obecne wymogi techniczne dotyczące danych geoprzestrzennych określone w dyrektywie INSPIRE zostaną w pełni dostosowane do przepisów horyzontalnych regulujących dane geoprzestrzenne o wysokiej wartości w sektorze publicznym. Uproszczenie to obniży koszty przestrzegania przepisów ponoszone przez organy publiczne i ułatwi wszystkim użytkownikom publicznym i prywatnym dostęp do zbiorów danych geoprzestrzennych o wysokiej wartości. 

Przyszłe uproszczenia

Komisja zobowiązuje się do dalszego wykorzystywania pełnego potencjału w zakresie uproszczenia, stosowania testów warunków skrajnych w odniesieniu do prawodawstwa UE i prac nad jego skutecznym wdrażaniem. Proces uproszczenia będzie kontynuowany w kolejnych latach, koncentrując się na testach warunków skrajnych, wytycznych i udoskonaleniu istniejącego prawodawstwa.

Na przykład, aby zapewnić sprawne i terminowe przejście do stosowania rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, Komisja ma wkrótce opublikować wytyczne w celu zapewnienia większej jasności i zharmonizowanego wdrażania w kwestiach poruszonych w zaproszeniu do zgłaszania uwag.

Również ramowa dyrektywa wodna zostanie poddana przeglądowi i zmieniona w 2026 r. – jak już zapowiedziano w Planie działania RESourceEU. W ramach zbliżającego się przeglądu dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej Komisja będzie również dążyć do poprawy spójności z dorobkiem prawnym UE w zakresie wody słodkiej. W ramach europejskiej strategii odporności wodnej odbędzie się także szereg zorganizowanych dialogów na temat wody, które mogłyby wskazać dodatkowe kwestie i doprowadzić do dalszej poprawy.

Ponadto akt w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, zaplanowany na 2026 r., zapewni prostsze, zharmonizowane przepisy i niższe koszty transgranicznej działalności o obiegu zamkniętym.

Kolejne kroki

Wniosek ustawodawczy zostanie teraz przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do przyjęcia.